เมฆคิวมูลัส (Cumulus)
เมฆคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus)
เมฆคิวมูลัส (Cumulus) ลักษณะเป็นเมฆก้อนหนามียอดมนกลมคล้ายกะหล่ำดอก เห็นขอบนอกได้ชัดเจน ส่วนฐานมีสีค่อนข้างดำ ก่อตัวในทางตั้งกระจัดกระจายเหมือนสำลี ถ้าเกิดขึ้นเป็นหย่อมๆ หรือลอยอยู่โดดเดี่ยวแสดงถึงสภาวะอากาศดี ถ้ามีขนาดก้อนเมฆใหญ่ก็อาจมีฝนตกภายใต้ก้อนเมฆ ลักษณะเป็นฝนเฉพาะแห่ง
เมฆคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus) ลักษณะเป็นเมฆก้อนใหญ่รูปร่างคล้ายภูเขาใหญ่ มียอดเมฆแผ่ออกเป็นรูปร่างคล้ายทั่งที่ใช้ในการตีเหล็ก (anvil) ฐานเมฆต่ำมีสีดำมืด เป็นเมฆหนา มืดทึบ มีฟ้าแลบ ฟ้าร้อง อาจอยู่กระจัดกระจายหรือรวมกันอยู่ มักมีฝนตกลงมา เรียกเมฆชนิดนี้ว่า เมฆฟ้าคะนอง
ลักษณะการเกิดของเมฆทั้ง 2
แสงอาทิตย์ที่แผดเผาพื้นดิน ทำให้อากาศติดพื้นลอยตัวขึ้น
ไอน้ำที่อยู่ในอากาศก็ลอยตามขึ้นไปด้วยเมื่อไอน้ำไต่ระดับไปถึงจุดหนึ่ง ซึ่งอุณหภูมิเย็นเพียงพอเรียกว่า ระดับควบแน่น (condensation level)ไอน้ำ ก็จะกลั่นตัวเป็นหยดน้ำเล็กๆ
จำนวนมาก ก็คือ เมฆ นั่นเอง
[img]http://gotoknow.org/file/chiew-
buncha/Convective_Lifting-1.jpg[/img]
เมฆที่เกิดขึ้นใหม่ๆ ยังเป็นก้อนเล็กๆเรียกว่าคิวมูลัส ฮิวมิลิส (Cumulus Humilis)บางทีก็เรียกว่าคิวมูลัสอากาศดี (Cumulus of Fair Weather หรือ Fair-weathered Cumulus)
ทีนี้ถ้าก้อนโตขึ้นคือเริ่มสูงขึ้นอีกนิด อ้วนขึ้นอีกหน่อยก็จะเปลี่ยนชื่อเป็นคิวมูลัส เมดิออคริส (Cumulus Mediocris) คำว่า Mediocris นี่ มาจากภาษาละติน แปลว่า (ขนาด) กลาง นั่นเอง
สมมติต่อไปว่า อากาศค่อนข้างร้อนจัด และมีไอน้ำมากพอสมควร
กระแสอากาศร้อนและชื้นนี้ ก็จะพุ่งขึ้นไปอีก[ภาษาอุตุฯ เรียกกระแสอากาศที่ไหลขึ้น ว่า updraft]ส่งผลให้ก้อนเมฆคิวมูลัสน้อยๆ ของเรามีความสูงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจาก คิวมูลัส ฮิวมิลิส -> คิวมูลัส เมดิออคริส -> คิวมูลัส คอนเจสทัส
ภาพข้างล่างที่เห็นนี้คือคิวมูลัส คอนเจสทัส (Cumulus Congestus)
หรือบางทีก็เรียกว่าคิวมูลัสที่ก่อตัวสูงเหมือนหอคอย (Towering Cumulus)ครับ
เมฆคิวมูลัสคอนเจสทัสนี่ดูอลังการมาก เพราะสูงขึ้นไปได้ถึงราวๆ 6 กิโลเมตร นั่นคือ ไปถึงระดับเมฆชั้นกลาง (Middle Clouds) เลยทีเดียวแถมบางทีทำให้เกิดฝนตกกระหน่ำอีกต่างหาก
หากคิวมูลัสคอนเจสทัสเติบโตขึ้นไปอีก ทะลุขึ้นไปถึงระดับเมฆชั้นบนก็จะยิ่งใหญ่เอามากๆ เรียกว่าคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus)คำว่า คิวมูโล (Cumulo) มาจาก Cumulus คือ เมฆก้อน + นิมบัส (Nimbus) คือ ฝนแต่ชื่อนี้มันหลอกตาเพราะเมฆคิวมูโลนิมบัสทีแหละเพราะเมฆคิวมูโลนิมบัสที่แหละที่ผูกขาดสัมปทานแทบทุกอย่างตั้งแต่ฟ้าผ่า ฟ้าร้อง ลูกเห็บ ไมโครเบิร์สต์
|
|